Bảng Bách Phân Vị IQ — Điểm Đến Thứ Hạng

IQ 100 nằm ở bách phân vị thứ 50, 115 nằm ở khoảng thứ 84, 120 ở thứ 91, 130 ở thứ 97,7, và 145 ở khoảng thứ 99,9. Những con số này đến từ hình dạng của phân bố chứ không phải từ việc đếm số người làm bài: điểm IQ được định nghĩa để tuân theo một đường cong chuẩn với giá trị trung bình là 100 và độ lệch chuẩn là 15, vì vậy mỗi điểm số được chuyển đổi thành bách phân vị bằng cách đo khoảng cách của nó so với điểm giữa.

Bảng bách phân vị đầy đủ

Bách phân vị là tỷ lệ dân số có điểm số bằng hoặc thấp hơn một mức nhất định. Một người ở bách phân vị thứ 84 có điểm cao hơn 84 trên mỗi 100 người.

Điểm số	Bách phân vị	Số người có điểm thấp hơn	Độ hiếm
145	Thứ 99,9	999 trên 1.000	Khoảng 1 trên 1.000
140	Thứ 99,6	996 trên 1.000	Khoảng 1 trên 250
135	Thứ 99	99 trên 100	Khoảng 1 trên 100
130	Thứ 97,7	Khoảng 98 trên 100	Khoảng 1 trên 44
125	Thứ 95	95 trên 100	Khoảng 1 trên 20
120	Thứ 91	91 trên 100	Khoảng 1 trên 11
115	Thứ 84	84 trên 100	Khoảng 1 trên 6
110	Thứ 75	3 trên 4	Khoảng 1 trên 4
105	Thứ 63	Gần 2 trên 3	Phổ biến
100	Thứ 50	Một nửa	Điểm giữa
95	Thứ 37	Hơn 1 trên 3	Phổ biến
90	Thứ 25	1 trên 4	Khoảng 1 trên 4
85	Thứ 16	16 trên 100	Khoảng 1 trên 6
80	Thứ 9	9 trên 100	Khoảng 1 trên 11
70	Thứ 2	2 trên 100	Khoảng 1 trên 44

Hãy chú ý cách các bách phân vị bị nén lại ở phía trên cùng. Di chuyển từ 100 lên 115 đưa bạn vượt qua 34% dân số. Di chuyển từ 130 lên 145, cùng một bước nhảy 15 điểm, chỉ đưa bạn vượt qua vỏn vẹn 2%. Sự nén lại đó là lý do vì sao những khác biệt nhỏ giữa các điểm số cao lại có ý nghĩa ít hơn nhiều so với vẻ ngoài của chúng.

Những con số này đến từ đâu

IQ là một điểm số được chuẩn hóa, không phải là số câu trả lời đúng. Kết quả thô được chuyển đổi sao cho mức trung bình của dân số rơi vào 100 và một độ lệch chuẩn bằng 15 điểm. Mọi điều còn lại đều xuất phát từ các tính chất của phân bố chuẩn.

Điều đó tạo ra các khoảng quen thuộc: khoảng 68% số người nằm trong phạm vi một độ lệch chuẩn quanh mức trung bình, tức là từ 85 đến 115. Khoảng 95% nằm trong phạm vi hai độ lệch chuẩn, tức là từ 70 đến 130. Khoảng 99,7% nằm trong phạm vi ba độ lệch chuẩn, tức là từ 55 đến 145.

Một hệ quả thường khiến người ta bất ngờ. Vì thang điểm được định nghĩa tương đối so với một quần thể tham chiếu, một điểm số chỉ có ý nghĩa khi so với nhóm mà bài kiểm tra đã được chuẩn hóa trên đó. Một bài kiểm tra được chuẩn hóa trên sinh viên đại học sẽ xếp cùng một người ở vị trí thấp hơn so với một bài được chuẩn hóa trên dân số trưởng thành nói chung, và không kết quả nào trong hai kết quả đó là sai.

Vì sao một số bài kiểm tra dùng độ lệch chuẩn là 16 hoặc 24

Không phải bài kiểm tra nào cũng dùng 15. Stanford-Binet trước đây từng dùng 16, và Cattell III B dùng 24. Những lựa chọn đó làm thay đổi đáng kể ý nghĩa của một con số nhất định.

IQ 132 trên thang Stanford-Binet tương ứng bách phân vị thứ 98. Để đạt bách phân vị thứ 98 trên thang Cattell, bạn cần 148 điểm. Cả hai đều mô tả cùng một người. Đây là lý do vì sao các hội nhóm IQ cao công bố các ngưỡng riêng cho từng bài kiểm tra thay vì một con số duy nhất, và vì sao việc so sánh điểm số từ các bài kiểm tra khác nhau mà không biết thang điểm là vô nghĩa.

Bất kỳ điểm số nào được nhắc đến mà không kèm theo thang điểm thì nên được coi là dùng độ lệch chuẩn 15, đây là quy ước hiện đại và cũng là thang mà các bài kiểm tra Wechsler sử dụng.

Điều mà bách phân vị không cho bạn biết

Thứ hạng thì chính xác; nhưng phép đo nền tảng thì không. Một bài kiểm tra được thực hiện chuyên nghiệp báo cáo một khoảng tin cậy, thường vào khoảng cộng trừ năm điểm, vì vậy một điểm số 118 được báo cáo thực chất là một tuyên bố rằng điểm số thực có khả năng nằm trong khoảng từ 113 đến 123. Khoảng đó trải từ bách phân vị thứ 81 đến thứ 94.

Bách phân vị cũng làm phẳng hồ sơ năng lực. Hai người cùng ở bách phân vị thứ 91 có thể có hình dạng nhận thức hoàn toàn khác nhau, một người nổi trội nhờ khả năng ngôn ngữ còn người kia nhờ suy luận không gian. Đối với bất kỳ mục đích thực tế nào, khuôn mẫu của các bài kiểm tra thành phần hữu ích hơn nhiều so với thứ hạng.

Và thứ hạng không nói lên điều gì về kết quả cuộc sống. Năng lực nhận thức dự đoán hiệu suất công việc và kết quả học tập ở mức độ vừa phải, mạnh hơn khi nhiệm vụ càng phức tạp, nhưng nó phải cạnh tranh với tính tận tâm, cơ hội, và sức khỏe trong việc giải thích một người cuối cùng sẽ đi đến đâu.

General IQ Test

25 câu hỏi, 31 phút, có điểm ngay sau khi bạn hoàn thành.

Làm General IQ Test

Những câu hỏi khác mọi người cũng hỏi

IQ 130 tương ứng bách phân vị bao nhiêu?

Bách phân vị thứ 97,7, trên thang điểm chuẩn nơi một độ lệch chuẩn bằng 15 điểm. Điều đó có nghĩa là khoảng 2,3% số người đạt từ 130 điểm trở lên, hay khoảng một trên 44 người. Đây là ngưỡng thông thường cho nhóm năng khiếu vượt trội.

Bách phân vị thứ 50 có phải là điểm số tệ không?

Đó chính là điểm giữa tuyệt đối, và theo định nghĩa, nó mô tả nhiều người hơn bất kỳ vùng nào khác trên thang điểm. Một nửa dân số có điểm thấp hơn mức đó. Coi mức trung bình là một khiếm khuyết là một cách hiểu sai về mục đích của thang điểm này, vì nó được xây dựng sao cho hầu hết mọi người rơi vào gần điểm giữa.

Đọc tiếp

Dr. Sarah Chen là nhà nghiên cứu tâm lý học nhận thức, tập trung vào đánh giá trí thông minh và trắc nghiệm tâm lý, viết tại đây về cách các bài kiểm tra được xây dựng, chấm điểm và bị hiểu sai. Thêm hướng dẫn